• Bewoners krijgen en nemen in toenemende mate zelf de regie en dat is koren op de molen van een community werker nieuwe stijl

    Frank Antonie van Alphen in gesprek met Ben Koenen

    Pedagogisch gevormd in de stad Zwolle, wist hij al snel welk beroep hem perfect paste. Begin jaren tachtig ging Ben Koenen op het platteland aan de slag met jongeren die buiten de boot vielen. Vanaf 1997 was het tijd voor sociale bevlogenheid nieuwe stijl: die van de opbouwwerker. “Je moet je onderscheiden in dit vak en niet alleen een denker, maar vooral ook een doener willen zijn.”
     “Mijn glas is half vol, niet half leeg, ik zie altijd kansen. In mijn werk betrek ik de mensen bij hun problemen, zodat ze deze zelf mee aan kunnen pakken. Omdat ik niet geloof in oplossingen vanuit een overheid of instituut. Ga de buurt in, begeef je onder de bewoners en vraag: hoe zien jullie het zelf? Leg mogelijke oplossingen niet van bovenaf op, maar pak deze van onderop aan. 
    Van een verzorgingsstaat heeft de samenleving zich naar een participatiemaatschappij ontwikkeld. Door een doorgeslagen individualisering, die begon in de jaren tachtig, was de onderlinge solidariteit bijna verdwenen. Dat is nu aan het veranderen. 

  • Het tij moet worden gekeerd door niet alleen burgers er bewust van te maken dat het zo niet langer kan, maar ook de bestuurders en politici moeten daarvan doordrongen zijn.Door de managementcultuur is ook in het sociale domein een fake bedrijfsmatigheid ingeslopen. Maar deze systemen werken niet meer. De overhead van deze mastodonten organisaties is onbetaalbaar geworden. We kunnen niet op die oude voet doorgaan. Dinosaurussen sterven uit. Je moet mee in de kleinschaligheid, waar de menselijke kant van het verhaal aan den lijve ondervonden wordt. Managementlogica gaat het verliezen van bewonerslogica. Het geld moet direct naar de wijken toe. Bewoners moeten in staat worden gesteld zelf professionele hulp, zorg en ondersteuning  in te kopen. Die kan ook van een enkele ZP’er (Zelfstandig Professional) komen.” 
    “Burgers zijn mondiger geworden, omdat ze meer toegang tot kennis hebben. Van onderop worden er veel initiatieven genomen als oplossing voor sociaal maatschappelijke vraagstukken.
     Met bewonersbedrijven, zorg- en energiecoöperaties, buurtprojecten en exploitatie van wijkcentra, zetten burgers hun kracht in. Zij geven daarbij wel aan professionele ondersteuning nodig te hebben. Zeker als het gaat om de koppeling tussen sociaal burgerschap en de kwetsbaren in de buurt. Als die koppeling niet wordt gemaakt, dreigt er een tweedeling in de lokale samenleving. Daarom blijven innovatieve denkers en doeners hard nodig, zowel onder bewoners als professionals. 

  • Onze werkvloer is aan het veranderen en moet verder veranderen, er is meer zelfregulering gewenst. We moeten naar een andere zorg, een andere vorm van hulp en ondersteuning. En een ander denken over welvaart en welzijn. Ik merk het aan mijn eigen zoons. Die hoeven niet zo nodig mee te tellen met het bezit van een auto. Als ze maar lekker kunnen leven. Het roer moet om.” 

    Dat een sociaal projectontwikkelaar als Ben Koenen een gouden toekomst tegemoet lijkt te gaan, geeft hoop. Want wat hem als zelfstandig ondernemer onderscheidt van anderen is lef en passie, gekoppeld aan creativiteit. Als prof is hij innovatief met een onorthodoxe aanpak die kansen creëert. Als bewonerscoach gaat hij altijd uit van de ambities van burgers. En dat soort professionals zijn in de komende jaren hard nodig.